Koude kennis (cold knowledge)
Formele informatie zoals websites, brochures en infosessies. Iedereen kan eraan, maar ze is onpersoonlijk. Je moet ze zelf kunnen lezen en toepassen.
Waarom bestaan wij?
Een pioniersstudent is een student van wie de ouders geen diploma hoger onderwijs hebben en die als eerste van het gezin een hogere opleiding aanvat. Afhankelijk van de instelling gaat het om 12 tot 34% van de studenten in het Vlaamse hoger onderwijs. Thuis is er vaak niemand die deze weg al ging, en dat zie je in de cijfers.
Uitval na het eerste jaar
Aandeel starters (2023-2024) dat na één jaar het hoger onderwijs verlaat, naar opleidingsniveau van de moeder
Met een laagopgeleide moeder stoppen studenten drie keer zo vaak na het eerste jaar.
Bron: Departement Onderwijs en Vorming, Datawarehouse Hoger Onderwijs 2.0, 25/09/26, met dank aan Wendy Smits
Minder inhoudelijke hulp van thuis
Aandeel dat in de laatste twee jaar secundair nooit of zelden bij de ouders terechtkon voor hulp bij leerstof, studiemethode of studiekeuze. Bevraging bij 1.400 eerstejaars (2024)
Pioniersstudenten
Twee hoogopgeleide ouders
Bij de studiekeuze kan bijna de helft van de pioniersstudenten niet op hulp van thuis rekenen.
Bron: Research Centre for Learning in Diversity, HOGENT
Warme en koude kennis
Warme kennis (hot knowledge)
Ervaringskennis van mensen die je vertrouwt en die het zelf meemaakten, zoals hoe een examenperiode echt verloopt of dat twijfelen erbij hoort.
Studenten met hoogopgeleide ouders krijgen warme kennis thuis mee. Pioniersstudenten moeten het vaak doen met koude kennis, en meer brochures lossen dat niet op.
Pioniersstudenten vzw ondersteunt studenten die als eersten in hun familie naar het hoger onderwijs gaan, en jongeren in de derde graad van het secundair die die stap willen zetten. We bouwen een gemeenschap van gelijken, we delen concrete informatie en we bieden een netwerk waarop je kunt terugvallen. We zijn zelf pioniersstudent, of we zijn het geweest.
Wij geloven in een hoger onderwijs waarin je slaagkansen niet afhangen van het diploma van je ouders. Vandaag maakt de positie waarmee je vertrekt te vaak het verschil. Dat is veranderbaar. Wie vandaag steun krijgt, kan die morgen doorgeven. Zo groeit de gemeenschap en wordt ze met de jaren sterker.
Strategie
We brengen die warme kennis binnen handbereik, gedeeld door mensen die hetzelfde parcours aflegden. We vullen het bestaande aanbod van CLB's en studiebegeleiding aan en slaan er een brug naartoe. Onze werking rust op vier pijlers.
-
Gemeenschap en peer support
Geregelde bijeenkomsten, online kanalen en gespreksavonden bij mensen die hetzelfde meemaakten.
-
Informeren en versterken
Vraagavonden en ateliers over thema's die leven, en getuigenissen op sociale media.
-
Vroeg beginnen, in het secundair
Vormingen op school voor de derde graad, ook in tso en bso, terwijl de keuzes nog openliggen.
-
Netwerk en samenwerking
Samen met scholen, CLB's, jeugdhuizen en hogeronderwijsinstellingen. We zijn aan geen enkele instelling verbonden.
Definitie pioniersstudent: Team Taaladvies, Vlaamse overheid (woord van de week, 23/09/2024). Cijfer 12 tot 34%: Adé, A. (2020), De pioniersstudenten in het Vlaamse hoger onderwijs, MO*.